دشتی

یکی دیگر از شهرستان های مهم استان بوشهر شهرستان دشتی است که با 5347 کیلومتر مربع مساحت در قسمت میانی استان و بین شهرستان های تنگستان و دیر قرار گرفته است . مرکز امروزی آن شهر ادب پرو وعلم خیز خورموج است که تا مرکز استان 82 کیلو متر فاصله دارد . چنان که محمد خان دشتی ، شاعر و ادیب نامی این منطقه در مقدمه دیوان خود نوشته است :

   در سده عفتم هجری ، همزمان باحکومت اتابکان سلغری در فارس ، مردی به نام فارِس بن شهبان ، به دنبال رنجشی که در عربستان برای پیش آمده بود از نجد عربستان به ایران مهاجرت کرد . اتابکان فارس ورود فارِس بن  شهبان را غنیمت شمرده ، نواحی کنونی دشتی را برای سکونت او و خاندانش در نظر گرفتند . آنها پس از ورود به منطقه ، این سرزمین را به مناسبت نزدیکی آب و هوا و خاک به مامن ومسکن اصلی خود و به واسطه وجود جلگه و دشت به دشتی نامگزاری نمودند ، از آن پس اولاد واعقاب فارس بسیار شد و در سرتا سر خاک پهناور و حاصلخیز دشتی مقیم شدند. در همین زمان بود که شاه فرج الله ملقب به امیر دیوان یعنی جد اعلای سادات دشتی به پیشنهاد اتابک ابو بکربن سعد بن زنگی برای رفع غایله ای که در دشتی رخ داده بود عازم آن دیار شد و مردم مقدم آن را گرامی داشتند و به احترام و سوء تفاهم هایی که پیش آمده بود پایان دادند . پس از بازگشت امیر دیوان به شیراز ، اتابک ، عنایت چندانی به او ابراز نکرد و نسبت به او خلف وعده نمود بنابر این شاه فرج الله امیر دیوان  مجدداً به دشتی برگشت وتا آخر عمر در روستای «دروک»از توابع «آبدان» زاهدانه زیست.  امیر دیوان که مورد احترام فراوان مردم منطقه بود به دوازده فرزند خود وصیت کرده بود که پس از مرگش اورا در نزدیکی کوه های جاشک و کنار چشمه آب دفن کنند. این کوه بعدها به نام امیر دیوان معروف گردیدو امروز سادات دشتی مقیم منطقه دشتی و شهرها و روستاهای دیگر استان ، از اعقاب شاه فرج الله امیردیوان می باشند.

سرزمین دشتی ، مورخان ، شاعران، نویسندگان، سیاست مردان و مجتهدان بزرگ را در دامن خود بسیار پرورانده است. کسانی مانند میرزا جعفر حقایق نگار خورموجی ، مؤلف آثاری فراوان در ادب و تاریخ و مقتل نویسی مثل حقایق الخبار ناصری ، نزهه الاخبار وحقایق المصیبت،زایر محمد علی فایز دشتی شاعرترانه سرای دلسوخته این دیار . محمد خان دشتی و احمد خان دشتی شاعران برجسته و نامدار، علی دشتی ، نویسنده، سیاستمدار،و مؤلف آثاری در نقد و ادب و ادبیات داستانی ، شیخ عبدالحسین دشتی، شیخ علی مجتهد از علمای صاحب اجتهاد دشتی .سید علی نقی دشتی از شعرا و فضلای معروف و مشهور منطقه دشتی و صاحب آثار مهمی مانند الفیه منظوم در علم نحو که به سبک الفیه بن مالک است ، نقدی برکتاب عبدالرحمن جلال الدین سیوطی و اشعار فراوانی به زبان فارسی ، عربی و به لهجه محلی . مرشد دشتی ، میرزا احمد دشتی ، شیخ علی شیخ حمّود و بسیاری دیگر . نام خالو حسین دشتی فولادی بردخونی از یاران نزدیک رئیسعلی دلواری و از مبارزان نامدار علیه هجوم انگلیسی ها نیز مترادف با نام بزرگان و مبارزان این سرزمین است.

    امروزنیز شهرستان دشتی و به ویژه مرکز آن خورموج شاعران و نویسندگان بسیار را در خود پرورش داده که بسیاری از آنان در دشتی و بعضی نیز در شهرهای دیگر ایران زندگی می کنند. آثارباستانی و تاریخی در سرتاسر منطقه دشتی وجود دارند. بناهای تاریخی دشتی از شهرت بسیار برخوردارند که در جا خود از آنها سخن گفته خواهد شد.

      جغرافیای دشتی ک شهرستان دشتی (1383) شامل دو بخش مرکزی و کاکی ، دوشهر (خورموج ، کاکی) شش دهستان (شُنبه طسوح،مرکزی ، خورموج «مرکز دشتی» کاکی ، چغابور و کبگان است . این مجموعه شهرستان دشتی امروز را تشکیل می دهند لکن در گذشته وسعت آن به مراتب بیش تر از امروز بوده است . زمانی حاکم نشین آن کاکی (فارسنامه ناصری) و زمانی دیگر تمام منطقه دشتی و دیر و کاکی به مرکزیت خورموج اداره می شد در سال 1358 بندر دیّر خود به شهرستانی مستقل تبدیل شد البته سال ها پیش از این تاریخ دیر به عنوان شهری مستقل از دشتی جدا شده بود.

دشتی نیز مانند سایر مناطق استان از تاریخی بسیار کهن برخوردار است که سابقه این تاریخ به عصر ایلامی و پس از آن هخامنشی ، سلوکی ، اشکانی و ساسانی می رسد اسامی بازمانده وتغییر یافته عصر ساسانی و حضور وازه های اصیل فارسی میانه در کلمات و لهجه دشتی ، قدمت و دیرینه سالی ای منطقه را بازگو می کند . علاوه براین نواحی به دلیل نزدیک بودن به خلیج فارس و داشتن زمین های حاصلخیز و آب شیرین پیوسته مورد توجه سلسله های قبل از اسلام بوده ، خاندان های حکومتی بعد از اسلام نیز به این نواحی علقه خاص داشته اند چنان که اثار و نام هایی از عصر سلسله دیلمی آل بویه هنوز هم در منطقه رایج است .

/ 1 نظر / 37 بازدید
بق

چدا هیچی درباره کاکی ننوشته ای